Ομάδα παρατήρησης
επιμέλεια: Θανάσης Παπαδημητρίου
Ο Σεπτέμβριος του 2025 είναι γεμάτος με συναρπαστικά αστρονομικά γεγονότα, όπως η ολική έκλειψη της σεληνης, ο Κρόνος σε αντίθεση, η σεληνιακή αποκρύψη της Αφροδίτης και των Πλειάδων και η ισημερία του Σεπτεμβρίου.
Στις 7 Σεπτεμβρίου θα έχουμε Πανσέληνο και θα γίνει ολική έκλειψη της Σελήνης, η οποία θα είναι ορατή από την Ελλάδα. Στις 21 Σεπτεμβρίου θα έχουμε Νέα Σελήνη. Η Πανσέληνος του Σεπτεμβρίου ονομάζεται και «Σελήνη του Καλαμποκιού» επειδή αυτή την εποχή του χρόνου γίνεται η συγκομιδή του καλαμποκιού σε μεγάλο μέρος των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις 7 Σεπτεμβρίου μια ολική σεληνιακή έκλειψη θα κοσμήσει τον νυχτερινό ουρανό. Η συνολική διάρκεια του φαινομένου είναι 5 ώρες και 37 λεπτά και θα ξεκινήσει πριν την ανατολή της Σελήνης, η οποία θα είναι στις 19:58.
Κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης, η Σελήνη θα αποκτήσει μια εντυπωσιακή κοκκινωπή απόχρωση — ένα φαινόμενο που συχνά ονομάζεται «Ματωμένη Σελήνη». Δεν απαιτείται ειδικός εξοπλισμός αλλά τα κιάλια θα βελτιώσουν την ορατότητα των χρωματικών μεταβολών της σεληνιακής επιφάνειας.
Πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί είχαν μύθους που έδιναν τη δική τους ερμηνεία στο φαινόμενο, το οποίο μπορεί να εκλαμβανόταν ως καλός ή κακός οιωνός. Σύμφωνα με πολλές μυθολογίες, ένα ζώο κατάπινε τη Σελήνη. Αλλού θεωρούσαν πως επρόκειτο για δαίμονα, ο οποίος ήταν δυνατό να εκδιωχθεί με κατάρες. Οι αρχαίοι Έλληνες υπήρξαν πρωτοπόροι, διότι ανέφεραν ότι η Γη είναι στρογγυλή και μάλιστα χρησιμοποίησαν τη σκιά της επί της Σελήνης ως απόδειξη.
Ο αστερισμός της Κασσιώπης ήδη φαίνεται στον βορειοανατολικό ουρανό και μοιάζει με το αγγλικό γράμμα W. Ακολουθεί ο αστερισμός του Περσέα και ανατολικότερα εμφανίζεται ο σχηματισμός των αστερισμών της Ανδρομέδας και του Πηγάσου. Αυτοί οι τέσσερις αστερισμοί σηματοδοτούν και την έλευση του φθινοπώρου. Περιπλέκονται με έναν από τους ωραιότερους μύθους του έναστρου ουρανού. Με κιάλια μπορείτε να αναζητήσετε ανάμεσα στην Κασσιώπη και τον Περσέα το διπλό αστρικό σμήνος NGC869 & NGC884. Με γυμνό οφθαλμό σε πολύ σκοτεινό ουρανό αλλά ακόμη ευκολότερα με κιάλια μπορείτε να διακρίνετε τον Γαλαξία της Ανδρομέδας.
Ο Ερμής μπορεί να παρατηρηθεί χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα. Η Αφροδίτη λάμπει ως το εκθαμβωτικό «Πρωινό Άστρο» με μέγεθος -3,9 στα ανατολικά. Ο Άρης είναι ορατός πολύ χαμηλά στον βραδινό ουρανό στις αρχές του μήνα, αλλά σύντομα χάνεται. Ο Δίας ανατέλλει μετά τα μεσάνυχτα και παραμένει ορατός μέχρι την αυγή. Ο Κρόνος φτάνει σε αντίθεση στις 21 Σεπτεμβρίου και είναι ορατός όλη τη νύχτα. Στις 8 Σεπτεμβρίου θα έχουμε προσέγγιση της Σελήνης και του Κρόνου, στις 12 Σεπτεμβρίου η Σελήνη θα περάσει μέσα από τις Πλειάδες. Το μεσημέρι της 19ης Σεπτεμβρίου η Σελήνη θα αποκρύψει την Αφροδίτη. Το φαινόμενο δε θα είναι ορατό στο φως της ημέρας.
Τη Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου στις 21:19, θα έχουμε φθινοπωρινή ισημερία. Αυτό σηματοδοτεί την έναρξη του φθινοπώρου στο βόρειο ημισφαίριο και την αρχή της άνοιξης στο νότιο ημισφαίριο.
