Ο ουρανός του μήνα

Ο ουρανός του μήνα

Ομάδα παρατήρησης
επιμέλεια: Θανάσης Παπαδημητρίου

Ο Οκτώβριος είναι ένας ωραίος μήνας για τους αστροπαρατηρητές! Αυτός ο μήνας έχει την πρώτη Υπερπανσέληνο της χρονιάς, φωτεινές βροχές διαττόντων και ωραίες συνόδους πλανητών με τη Σελήνη.

Πανσέληνος 7 Οκτωβρίου - «Υπερπανσέληνος»

Στις 7 του μήνα θα έχουμε Πανσέληνο, η οποία θα είναι Υπερπανσέληνος δηλαδή η Σελήνη θα βρίσκεται στο πλησιέστερο σημείο της στη Γη. Θα φαίνεται περίπου 6,6% μεγαλύτερη και 13% φωτεινότερη από μια μέση Πανσέληνο. Ενώ αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, η διαφορά μεγέθους είναι μόλις αισθητή με γυμνό μάτι.

Στις 21 Οκτωβρίου θα έχουμε Νέα Σελήνη. Μετά το Φεγγάρι της Συγκομιδής έρχεται το Φεγγάρι του Κυνηγού, γιατί αυτός ο μήνας είναι κατάλληλος για το κυνήγι ελαφιών και οι κυνηγοί χρησιμοποιούσαν το έντονο φως του φεγγαριού για να παρακολουθούν το θήραμα μέχρι αργά το βράδυ.

Τα ξημερώματα της 6ης Οκτώβρη θα έχουμε κοντινή προσέγγιση της Σελήνης και του Κρόνου και στις 14 Οκτωβρίου η Σελήνη θα προσεγγίσει τον Δία.

Βροχή Διαττόντων

Αυτό το μήνα, επτά βροχές διαττόντων θα φτάσουν στη μέγιστη δραστηριότητά τους, όμως μόνο οι Ωριωνίδες θα παράγουν σημαντικό αριθμό μετεωριτών ανά ώρα (περισσότερους από 20). Οι Ωριωνίδες προκαλούνται από κόκκους σκόνης που άφησε πίσω του ο κομήτης Halley, ο οποίος ήταν γνωστός και παρατηρούμενος από την αρχαιότητα. Η βροχή κορυφώνεται τη νύχτα της 21ης Οκτωβρίου. Το ακτινοβόλο σημείο τους είναι φυσικά ο αστερισμός του Ωρίωνα.

Πλανήτες

Ο Ερμής είναι κρυμμένος στην ηλιακή λάμψη για το μεγαλύτερο μέρος του μήνα. Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, αρχίζει να εμφανίζεται πολύ χαμηλά πάνω από τον νοτιοδυτικό ορίζοντα μετά τη δύση του ηλίου. Η Αφροδίτη λάμπει ως «Πρωινό Άστρο» χαμηλά στον ανατολικό ουρανό. Καλύτερα να παρατηρηθεί λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο Άρης βρίσκεται πολύ κοντά στον Ήλιο για να παρατηρηθεί. Ο Δίας ανατέλλει μετά τα μεσάνυχτα στις αρχές και τα μέσα του μήνα και μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου γίνεται ορατός όλη τη νύχτα μέχρι την αυγή. Ο Κρόνος βρίσκεται κοντά στον Υδροχόο και είναι σε καλή θέση για παρατήρηση.

Οι μεγαλύτερες νύχτες καθιστούν τις συνθήκες παρατήρησης ευνοϊκότερες. Στις 2 Οκτωβρίου ο νάνος πλανήτης Δήμητρα θα φτάσει σε αντίθεση, σηματοδοτώντας την καλύτερη εποχή του χρόνου για να παρατηρήσει κανείς αυτό το μικρό αντικείμενο αν και όχι τόσο φωτεινό για να το δει κανείς με γυμνό μάτι. Απαιτείται τηλεσκόπιο.

Αστερισμοί

Οι αστερισμοί που κυριαρχούν στον νυχτερινό ουρανό κατά τη διάρκεια του Οκτώβρη είναι ο Πήγασος, ο Υδροχόος και ο αχνός αστερισμός του Αιγόκερω. Οι θερινοί αστερισμοί κινούνται προς τα δυτικά και στα ανατολικά αρχίζουν να υψώνονται οι χειμερινοί αστερισμοί του Ηνίοχου και του Ταύρου. Με γυμνό μάτι ή με κιάλια εντοπίστε το πιο όμορφο ανοικτό σμήνος, τις υπέροχες Πλειάδες ή Πούλια . Λίγο αργότερα αναζητήστε με κιάλια ή με τηλεσκόπιο το αστρικό σμήνος Μ37 στον Ηνίοχο.