Ο ουρανός του μήνα

Ο ουρανός του μήνα

Ομάδα παρατήρησης
επιμέλεια: Θανάσης Παπαδημητρίου

Ας υποδεχτούμε την άνοιξη παρατηρώντας την απόκρυψη του Βασιλίσκου και αναζητώντας γαλαξίες, σμήνη και νεφελώματα.

Image by Przemyslaw "Blueshade" Idzkiewicz
Πανσέληνος 3ης Μαρτίου

Στις 3 Μαρτίου έχουμε Πανσέληνο και θα γίνει επίσης Ολική Έκλειψη Σελήνης, μη ορατή από την Ελλάδα. Θα είναι η μόνη ολική έκλειψη σελήνης του 2026 και η τελευταία μέχρι το 2028.

Στις 19 Μαρτίου έχουμε Νέα Σελήνη. Η Πανσέληνος του Μαρτίου είναι η «Σελήνη των Σκουληκιών», λόγω των γαιοσκωλήκων που βγαίνουν όταν το έδαφος ζεσταίνεται. Οι Αγγλοσάξονες την ονομάζουν «Σελήνη της Αγνότητας» γιατί προοιωνίζει την έλευση της άνοιξης.

Στις 6 Μαρτίου η Σελήνη θα προσεγγίσει τον α της Παρθένου, τον Στάχυ. Στις 27 Μαρτίου η Σελήνη θα βρίσκεται μέσα στον αστερισμό των Διδύμων σε σύνοδο με τον Πλανήτη Δία. Στις 29 Μαρτίου η Σελήνη θα αποκρύψει τον α του Λέοντα , τον Βασιλίσκο.

Πλανήτες

Ο Ερμής μετά τα μέσα Μαρτίου, αρχίζει να απομακρύνεται και γίνεται ορατός στον πρωινό ουρανό. Μέχρι το τέλος του μήνα, μπορείτε να τον εντοπίσετε χαμηλά πάνω από τον ορίζοντα για περίπου μία ώρα πριν από την ανατολή του ηλίου. Η Αφροδίτη σταδιακά απομακρύνεται από τον Ήλιο και παραμένει περισσότερο στον βραδινό ουρανό. Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, παραμένει ορατή για σχεδόν δύο ώρες μετά τη δύση του ηλίου. Ο Άρης ανατέλλει σχεδόν ταυτόχρονα με τον Ήλιο, γεγονός που καθιστά δύσκολη την παρατήρησή του καθ' όλη τη διάρκεια του μήνα. Ο Δίας συνεχίζει να κυριαρχεί στον νυχτερινό ουρανό, λάμποντας έντονα και στέκοντας ψηλά πάνω από τον ορίζοντα. Ο Κρόνος είναι ορατός για μερικές ώρες μετά τη δύση του ηλίου. Ωστόσο, πλησιάζει γρήγορα τον Ήλιο και εξαφανίζεται από την οπτική γωνία μέχρι τα τέλη Μαρτίου.

Εαρινή Ισημερία

Στην αστρονομία ισημερία καλείται η αστρική ημέρα κατά την οποία φωτίζεται ισόποσα και το Βόρειο και το Νότιο Ημισφαίριο ενώ ακτίνες του ηλίου πέφτουν κατακόρυφα στον ισημερινό. Το φαινόμενο οφείλεται στην περιφορά της γης γύρω από τον ήλιο και στην κλίση του άξονα περιστροφής της. Εαρινή Ισημερία για το 2026 θα έχουμε στις 20 Μαρτίου στις 16:48.

Messier Marathon

Ο Μάρτιος είναι η τέλεια εποχή για να παρατηρήσετε αντικείμενα στο βαθύ ουρανό. Κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα, οι ενθουσιώδες αστροπαρατηρητές συμμετέχουν στον Μαραθώνιο του Messier και προσπαθούν να βρουν όσο το δυνατόν περισσότερα αντικείμενα σε μια νύχτα. Πραγματοποιείται κατά τη φάση της Νέας Σελήνης. Ο Κατάλογος Messier είναι μια συλλογή από μερικά από τα φωτεινότερα αντικείμενα του βαθέως ουρανού, τα περισσότερα από τα οποία είναι ορατά από το βόρειο ημισφαίριο. Αποτελείται από 110 αντικείμενα, καθένα από τα οποία προσδιορίζεται με ένα "M" ακολουθούμενο από έναν αριθμό.

Αστερισμοί

Τα βράδια του Μαρτίου, είναι εύκολο να βρείτε τη Μεγάλη Άρκτο που δεν είναι ένας απλός αστερισμός αλλά μια κινούμενη ομάδα αστεριών. Επίσης ανατέλλουν οι αστερισμοί του Λέοντα, της Κόμης της Βερενίκης, της Ύδρας, του Βοώτη. Υπάρχουν πολλοί γαλαξίες στον ουρανό αυτόν τον μήνα για όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων παρατήρησης. Εάν είστε αρχάριοι, αναζητήστε το Bode's Galaxy (M81), το οποίο είναι φωτεινό και εύκολο να το δείτε. Ακριβώς δίπλα του βρίσκεται το ελαφρώς πιο αχνό Cigar Galaxy (M82). Το Pinwheel Galaxy (M101) είναι ένας άλλος γαλαξίας που πρέπει να αναζητήσετε τον Μάρτιο. Βρίσκεται στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου και μπορεί να φανεί με κιάλια ή μικρά τηλεσκόπια από σκοτεινές τοποθεσίες.