Ομάδα παρατήρησης
επιμέλεια: Θανάσης Παπαδημητρίου
Στον πανέμορφο γιορτινό ουρανό του Δεκέμβρη θα δούμε φωτεινά άστρα σε ευδιάκριτους αστερισμούς, μεγάλους πλανήτες και βροχές διαττόντων να αναβοσβήνουν σαν λαμπιόνια. Θα αποχαιρετίσουμε επίσης τον εξωηλιακό διαστρικό κομήτη 3I/ATLAS που συνεχίζει το ταξίδι του προς άλλα αστέρια.
Στις 4 Δεκεμβρίου έχουμε Πανσέληνο και στις 20 Δεκεμβρίου έχουμε Νέα Σελήνη.
«Παγωμένο Φεγγάρι » είναι το όνομα της Πανσελήνου αυτού του μήνα και είναι προφανής ο λόγος. Το φεγγάρι θα βρεθεί σε σύνοδο με το σμήνος των Πλειάδων στις 4/12, με τον Δία στις 7/12, στις 10/12 με τον α του Λέοντα, τον Βασιλίσκο και με τον Κρόνο στις 27/12.
Οι Διδυμίδες είναι η πιο έντονη βροχή μετεώρων για τον Δεκέμβρη. Οφείλεται στον αστεροειδή 3200 Φαέθων. Θα κορυφωθεί στις 12-13 Δεκεμβρίου. Οι πρώτοι διάττοντες παρατηρούνται τις 6 Δεκεμβρίου και οι τελευταίοι τις 18 Δεκεμβρίου. Το ακτινοβόλο σημείο τους βρίσκεται, όπως υπονοεί και το όνομά τους, στον αστερισμό των Διδύμων.
Η επόμενη βροχή είναι οι Αρκτίδες που συχνά παραμελούνται λόγω του γεγονότος ότι κορυφώνονται λίγο πριν από τα Χριστούγεννα. Οι Αρκτίδες (Ursids, URS) είναι μια βροχή διαττόντων που διαρκεί ετησίως περίπου από τις 17 έως και τις 25 ή 26 Δεκεμβρίου. Το ακτινοβόλο σημείο τους βρίσκεται κοντά στον αστέρα β Μικράς Άρκτου (Κοτσάμπ) στον αστερισμό της Μικράς Άρκτου. Προκαλούνται από τον κομήτη 8P/Τατλ.
Στις 8 Δεκεμβρίου ο πλανήτης Ερμής βρίσκεται στη μέγιστη απόκλιση από τον Ήλιο. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή για να δείτε τον Ερμή, καθώς θα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο. Αναζητήστε τον πλανήτη χαμηλά στον ανατολικό ουρανό λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο Άρης είναι ορατός λίγο μετά τη δύση του Ήλιου και η Αφροδίτη είναι ορατή λίγο πριν την ανατολή. Ο Δίας κυριαρχεί στο νυχτερινό ουρανό όπως ο Κρόνος, ο οποίος δύει νωρίτερα καθώς προχωρά ο μήνας.
Ο κομήτης 3I/ATLAS, ο πολυσυζητημένος διαστρικός επισκέπτης θα κάνει την πλησιέστερη προσέγγισή του στη Γη στις 19 Δεκεμβρίου. Με μέγεθος περίπου 13mag, μπορεί να εντοπιστεί με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια σε σκοτεινό ουρανό. Αναζητήστε τον στον αστερισμό του Λέοντα τις πρώτες πρωινές ώρες.
Ο αστεροειδής 16 Ψυχή θα βρίσκεται σε καλή θέση, στον αστερισμό του Ταύρου με μέγεθος 9,6 mag, πολύ πάνω από τον ορίζοντα για μεγάλο μέρος της νύχτας. Πήρε το όνομα της νύμφης Ψυχής από την αρχαία ελληνική μυθολογία. Σχεδόν εξ ολοκλήρου μεταλλικός, αποτελούμενος κυρίως από σίδηρο και νικέλιο, πιθανώς με ίχνη χρυσού και πλατίνας. Εκτιμάται ότι η αξία των μετάλλων του ανέρχεται σε 100 εκατομμύρια τρισεκατομμύρια δολάρια.
Στον ανατολικό ουρανό νωρίς το βράδυ κυριαρχεί ο αστερισμός του Ωρίωνα και στα αριστερά του ο αστερισμός των Διδύμων με τα λαμπρά άστρα Κάστορα και Πολυδεύκη. Επίσης σιγά σιγά ανατέλει το πιο φωτεινό αστέρι, ο Σείριος, στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός.
Στον νότιο ουρανό υπάρχουν οι αστερισμοί του Ηριδανού και του Κήτους, ενώ στον Βόρειο ουρανό ανυψώνεται ο αστερισμός της Μεγάλης Άρκτου. Ο χειμερινός ουρανός περιλαμβάνει πολύ φωτεινά άστρα και η καθαρότερη ατμόσφαιρα και η λιγότερη φωτορύπανση τα κάνει να φαίνονται ακόμη πιο φωτεινά.
Στις 21 του Δεκέμβρη ο Νότιος Πόλος της Γης θα έχει κλίση προς τον Ήλιο. Ο Ήλιος θα έχει φτάσει στη νοτιότερη θέση του στον ουρανό και θα βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον Τροπικό του Αιγόκερω στις 23,44 μοίρες νότιου γεωγραφικού πλάτους. Αυτή θα είναι η πρώτη μέρα του χειμώνα (χειμερινό ηλιοστάσιο) στο βόρειο ημισφαίριο και η πρώτη ημέρα του καλοκαιριού (θερινό ηλιοστάσιο) στο νότιο ημισφαίριο. Η μεγαλύτερη σε διάρκεια νύχτα συμβολίζει τη σκοτεινή μήτρα της μεγάλης μητέρας γης στην οποία εισδύει ο ήλιος προκειμένου να την γονιμοποιήσει. Αμέσως μετά ο ήλιος θα ξαναγεννηθεί αναγγέλλοντας την αναγέννηση της ζωής.
