Ομάδα παρατήρησης
επιμέλεια: Θανάσης Παπαδημητρίου
Αν και έχει αρχίσει το κρύο και είμαστε στον τελευταίο μήνα του φθινοπώρου, υπάρχει μια ερωτική διάθεση στον ουρανό του Νοέμβρη μιας και συμβαίνουν πολλές στενές συνευρέσεις ουράνιων αντικειμένων. Επίσης πολλές βροχές διαττόντων παρατηρούνται αυτόν το μήνα που…… ίσως επιφυλάσσουν αναπάντεχες εξάρσεις.
Στις 9 Νοεμβρίου έχουμε Νέα Σελήνη και στις 24 Νοεμβρίου Πανσέληνο. «Φεγγάρι του Κάστορα» είναι το όνομα της Σελήνης αυτού του μήνα. Κάποιοι λένε ότι προέρχεται από τους ιθαγενείς της Αμερικής που στήνουν παγίδες για κάστορες, ενώ άλλοι λένε ότι το όνομα προέρχεται από τη δραστηριότητα των καστόρων που χτίζουν τα χειμερινά τους φράγματα.
Στις 2 Νοεμβρίου στον ανατολικό ουρανό η Σελήνη προσεγγίζει πρώτα τον Άρη και στη συνέχεια στις 3 Νοεμβρίου τον Δία και το αστέρι Βασιλίσκο. Στις 7 του μήνα η Σελήνη πλησιάζει αρκετά την Αφροδίτη και στις 20 Νοεμβρίου έχουμε σύνοδο Σελήνης και Κρόνου. Αργά στις 25 Νοεμβρίου ή πριν την αυγή της 26ης Νοεμβρίου 2026, αναζητήστε ένα όμορφο ουράνιο τρίγωνο που σχηματίζεται από τη Σελήνη, τον Αλντεμπαράν και τον Μπετελγκέζ. Τα τρία αντικείμενα θα σχηματίσουν ένα μεγάλο, σχεδόν ισόπλευρο τρίγωνο. Την τελευταία μέρα του μήνα η Σελήνη έχει στενή σύνοδο με τον Δία τον Άρη και τον Βασιλίσκο σχηματίζοντας έναν ιδιαίτερο «αστερισμό».
Ο Νοέμβριος είναι ένας μήνας με αρκετές βροχές διαττόντων. Στις 6 Νοεμβρίου έχουμε το μέγιστο των Ανδρομεδίδων, στις 12 Νοεμβρίου έχουμε το μέγιστο της βροχής των Βόρειων Ταυρίδων, στις 21 Νοεμβρίου έχουμε το μέγιστο της βροχής των Άλφα Μονοκεροτίδων.
Οι Λεοντίδες είναι η πιο θεαματική βροχή διαττόντων του Νοεμβρίου. Οφείλονται στον κομήτη 55P/Tempel-Tuttle και εμφανίζονται κάθε χρόνο στα μέσα Νοεμβρίου (10-20 Νοεμβρίου) με έξαρση τις πρώτες πρωινές ώρες της 17ης Νοεμβρίου. Ο μέγιστος ρυθμός τους είναι 15 διάττοντες ανά ώρα. Βέβαια οι Λεοντίδες αποτελούν μία από τις πιο απρόβλεπτες βροχές διαττόντων που παρουσιάζουν αναπάντεχες εξάρσεις. Να μην ξεχνάμε ότι μία από αυτές τις εξάρσεις παρατηρήθηκε το 1866 στην Κέρκυρα από τον ιερέα Ιωάννη Σαββανή, από την Άνω Κορακιάνα.
Ο Ερμής και η Αφροδίτη βρίσκονται κοντά στον Ήλιο αλλά σιγά σιγά κατά τη διάρκεια του μήνα γίνονται ορατοί στον ανατολικό ουρανό πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο Άρης και ο Δίας είναι ορατοί και οι δύο για όλο τον μήνα, κυρίως μετά τα μεσάνυχτα στον ανατολικό ουρανό και μεσουρανούν λίγο πριν το χάραμα. Ο Κρόνος είναι επίσης ορατός για όλο τον μήνα. Από τις 15 Νοεμβρίου και για 5 μέρες στον νυχτερινό ουρανό ο Δίας θα βρίσκεται πολύ κοντά με τον πλανήτη Άρη δημιουργώντας ένα πολύ ωραίο θέαμα.
Οι χειμερινοί αστερισμοί του Ταύρου του Ηνίοχου και του Ωρίωνα κάνουν την εμφάνισή τους στον ανατολικό ουρανό του βραδινού ουρανού. Εκεί βρίσκονται μερικά από τα πιο φωτεινά αστέρια όπως ο Αλντεμπαράν, ο Μπετελγκέζ, η Αίγα, ο Ρίγκελ. Με κιάλια εύκολα εντοπίζονται τα αστρικά σμήνη των Πλειάδων, των Υάδων και φυσικά το υπέροχο νεφέλωμα του Ωρίωνα Μ42.
Στις 13 Φεβρουαρίου 1927 ιδρύθηκε η «Αστρονομική Εταιρεία της Ελλάδος» εν Κερκύρα μοναδική στην Ελλάδα, με πλούσια πολιτιστική και επιστημονική δράση. Αριθμούσε περί τα 800 μέλη απ’ όλο τον κόσμο. Διέθετε Αστεροσκοπείο με δύο τηλεσκόπια, μετεωρολογικό κλωβό και φασματοσκόπιο. Εξέδιδε από το 1927 το περιοδικό «Ουρανία» (από το όνομα της προστάτιδας Μούσας της Αστρονομίας) στα Ελληνικά-Γαλλικά και ενίοτε Γερμανικά και Αγγλικά.
Το έργο της Εταιρείας αναγνωρίστηκε επίσημα από την Πολιτεία με την βράβευσή της από την Ακαδημία Αθηνών το 1932. Το έργο των μελών της αναγνωρίστηκε και διεθνώς, αφού ένας κρατήρας της Σελήνης φέρει το όνομα του ιδρυτή της Felix LAMECH και δύο κρατήρες, ένας στον Άρη και ένας στη Σελήνη, το όνομα του Κερκυραίου αστρονόμου Ιωάννη Φωκά.
Η επαναδραστηριοποίηση της Εταιρείας έγινε το 1996. Σήμερα, η εταιρεία αναπτύσσει επιστημονική, εκπαιδευτική, εκλαϊκευτική και πολιτιστική δράση.
Όλες οι εκδηλώσεις της είναι δωρεάν για το κοινό.
Γιάννης ΡίτσοςΤι όμορφη βραδιά. Εχει και φεγγάρι. Να, για κοίτα. Το φεγγάρι. Μαλαματένια βέρα στο δάχτυλο της βραδιάς και στην ψυχή μας. Ο όρκος μας στον κόσμο